Een gemeenschap (‘community’) is méér dan een markt. (Deel 2)

De homo economicus van Frankenstein
De homo economicus is een personage uit de economische mythologie en bestaat in werkelijkheid niet. Hij is, net als het monster van Frankenstein, een laboratoriumprodukt, een mythisch, kunstmatig geconstrueerd wezen dat zelfs zijn eigen schepper bedreigt zodra het een eigen leven mag gaan leiden.

Het even mythische begrip ‘economische gemeenschap’ houdt ook een ontkenning in van het verschil tussen fictie en werkelijkheid. Het adjectivum ‘economicus’ duidt op een bepaald aspect van het menselijk handelen: zijn wens om zo min mogelijk offers te hoeven brengen bij streven naar de bevrediging van zijn materiële behoeften. Het besef dat het hier niet gaat om de gehele mens maar om dat deel van hem dat met materiële zaken tevreden is te stellen, is nog wel aanwezig.

De kennis van het begrip ‘gemeenschap’ is echter inmiddels zo gebrekkig geworden, dat men zich bijna niets completers meer kan voorstellen dan een ‘economische gemeenschap’. Het is een pars pro toto geworden en tegelijk een eufemisme dat moet verhullen dat de sociale, morele, ideële, culturele en alle andere aspecten van de gemeenschap door het economische worden verdrongen. Economie was oorspronkelijk een instrument van de gemeenschap, maar nu is de gemeenschap een instrument van de economie geworden.

De gemeenschap, de community, is voor de mens (en vele andere aardse levensvormen) een belangrijker gegeven dan voorstanders van een puur economische politiek bereid zijn om toe te geven. Na voldoende water, voedsel, gezondheid en familie is het misschien wel de belangrijkste voorwaarde voor menselijk welzijn. Alleen in een bekende en vertrouwde omgeving kan een mens in harmonie leven, wonen, werken en rusten op een wijze die een gevoel van welbevinden geeft.

Doorgaan met het lezen van “Een gemeenschap (‘community’) is méér dan een markt. (Deel 2)”

Het kabinet houdt rekening met het landsbelang. Dat zouden er meer moeten doen.

‘Terughoudendheid nodig van alle partijen,’ schrijft de commentator van de Volkskrant vandaag. Dat kan de nieuwbakken Kamermeerderheid in haar zak steken.

Gelukkig zijn er dus ook nog goede, onafhankelijke, betrouwbare en zelfstandig denkende journalisten. Vermoedelijk was het diezelfde verstandige commentaarschrijver die de eerste motie van Wouter Bos ‘voorbarig’ had genoemd. Hoe terecht dat vernietigende oordeel was, bleek wel toen die haastig moest worden bijgesteld door een tweede motie!

Hoe onbesuisd en onverantwoord het gedrag van de euforische nieuwe meerderheid in de Tweede Kamer was, bleek ook duidelijk uit het verslag van Michiel Kruijt en Marc Peeperkorn in de VK van vanochtend: “Pechtold neemt de Partij voor de Dieren voor zijn rekening.” Dit zinnetje vat het hele parlementaire schandaal bondig samen: Ervaren politieke krachtpatsers als Pechtold, Bos en Dijsselbloem hebben hard ingepraat op kersverse Kamerleden om hun stem te geven een pogingen van Bos en Pechtold om hun smadelijke verkiezingsnederlagen te doen vergeten. Kamerleden stemmen dan wel zonder last of ruggespraak, maar niet zonder een forse dosis peer pressure. De fractiediscipline die is uitgeoefend om een Kamermeerderheid te forceren, is van Sovjet-kaliber.

Landsbelang en de gevoeligheid en complexiteit van vraagstuk speelden in dit machtsspel geen enkele rol. En ook niet het feit dat veel Kamerleden die de moties ‘steunden’ nog nauwelijks zelfstandig de weg naar wc en koffiemachine weten te vinden. Hier zijn democratische middelen en methoden misbruikt voor zaken die met algemeen belang niets te maken hebben. Als een echte uitvoerende macht heeft de Kamer belangen van individuele gevallen behartigd.

Doorgaan met het lezen van “Het kabinet houdt rekening met het landsbelang. Dat zouden er meer moeten doen.”

De onvriendelijkheid en gebrekkige functionaliteit van PCM's internetproducten.

De grote verschillen in functionaliteit en klantvriendelijkheid van de internetedities van Amerikaanse en Nederlandse kranten roepen de vraag op waarom Volkskrant en NRC hun lezers opzadelen met zulke harkerige elektronische producten. Misschien was Pink Roccade toch niet zo’n goede keus.

Behalve de nieuwsbrieven van de PCM-kranten Volkskrant en NRC Handelsblad ontvang ik als geregistreerde (en betalende) klant dagelijks de elektronische edities van New York Times en Washington Post. Het verschil in klantvriendelijkheid wordt al meteen duidelijk bij het openen van de elektronische edities. NYT begroet mij al geregistreerde lezer met ‘Welcome, rvanwaning’ en WP met ‘Hello rvanwaning’. Kom daar maar eens kom bij hun Nederlandse zusters. Aan hen moet je je iedere dag weer voorstellen door in te loggen. Helaas blijft het niet bij dit verschil in hoffelijkheid.

Wie een zin, alinea of desnoods een heel artikel uit NYT wil citeren, hoeft die alleen maar te selecteren en te kopiëren naar zijn e-mail programma. Wie dat probeert bij een artikel uit de internetedities van NRC of Volkskrant, krijgt meteen een snauw: ‘Op alle artikelen uit de Volkskrant rust auteursrecht. Voor het overnemen van artikelen dient u vooral schriftelijke toestemming te hebben verkregen van de Volkskrant. Zie http://www.volkskrant.nl/copyright voor meer informatie.” Dit geldt dus ook voor abonnees en zelfs voor een enkele regel of alinea!

Doorgaan met het lezen van “De onvriendelijkheid en gebrekkige functionaliteit van PCM's internetproducten.”

Als het zo moet, vervang al die rubrieken dan maar meteen door Gorilla-cartoons

Politieke redacteur van de Volkskrant, John Wanders, besteedt vandaag de helft van zijn ‘verslag’ van de moeizame formatie aan een beschrijving van het paringsgedrag van egels. VN-correspondent Rob Vreeken in Genève maakt een klucht van wat een verslag zou moeten zijn van de vergadering van de nieuwe Mensenrechtencommissie. Zelfs een grap over wat ‘burgeroorlog’ mag heten, ontbrak daarin niet. Heel pijnlijk, allemaal.

Politiek verslaggever Philippe Remarque doet ondertussen geen moeite meer om zijn kritiekloze voorkeur voor de PvdA te verhullen. En Bert Wagendorp vraagt ‘Waarom?’ in zijn opgewaardeerde column. Met sport hád hij tenminste nog wat.

Als de journalistieke verslaggeving van de Volkskrant steeds inhoudslozer en lolliger wordt, en als de journalistieke ‘duiding’ zich beperkt tot waxinelicht-en bloemstukteksten, dan hebben wij inderdaad geen krant meer nodig.

Nu de Volkskrant zienderogen ‘verwagendorpt’, kunnen al die rubrieken en columns beter maar meteen vervangen worden door Gorilla-cartoons. Samen met regelmatig wat cleavage op de voorpagina levert dat vast veel extra jonge lezers op.

Vrije meningsuiting bedreigt rechterlijke onafhankelijkheid na verval van sub-judice-beginsel.

De journalistieke woede-uitbarsting over de gijzeling van twee collega’s door het OM leidde in de reactieruimte onder het hoofdredactioneel Commentaar tot een discussie over de vraag of belanghebbenden mogen proberen om beraadslagende rechters door middel van publicitaire druk te beïnvloeden.

Hoe de pers hierover denkt, is in de afgelopen dagen wel duidelijk geworden. De journalistieke druk beperkte zich immers niet tot het stilletjes dragen van T-shirts met ‘LAAT ZE VRIJ!’ Het is alweer lang geleden dat ik zulke grote letters op de voorpagina van De Telegraaf zag, en ook de publieke omroep knetterde van woede: Hoe durven ze!

Toch meen ik mij te herinneren dat diezelfde pers herhaaldelijk ministers en Kamerleden ter verantwoording had geroepen (zo liggen nu eenmaal de verhoudingen in een mediacratie) als die de brutaliteit hadden gehad om hun mening te geven over een kwestie die nog ‘onder de rechter’ (sub judice) was.

Ik verkeerde zelf nog in de naïeve veronderstelling dat het ooit vanzelfsprekende beginsel nog steeds fier overeind stond. Daarom verdedigde ik dat tegen o.a. Mary Franssen. (Jammer genoeg doen de commentaarschrijvers zelf nooit mee aan de discussies. Die beperken zich tot het verwijderen van onwelgevallige reacties. Dat is óók mediacratie..)

Doorgaan met het lezen van “Vrije meningsuiting bedreigt rechterlijke onafhankelijkheid na verval van sub-judice-beginsel.”

Verdedigingsmuren staan om het eigen grondgebied en niet in andermans land, Arie Elshout.

“You need me on that wall!” riep een getergde kolonel Nathan Jessup (gespeeld door Jack Nicholson in de film ‘A few good men’) in de rechtszaal getergd tegen zijn aanklagers. Adjunct-hoofdredacteur en columnist (over belangenverstrengeling gesproken!) Arie Elshout citeerde deze woorden in de Volkskrant van 27/11. En daar had hij gelijk in, want zonder moedige soldaten hebben legers en verdedigingsmuren inderdaad weinig effect en dus geen zin. Iemand moet het risicovolle werk met gevaar voor eigen leven willen opknappen.

Alles goed en wel, Arie Elshout, maar is het niet erg kolonialistisch en imperialistisch om westerse verdedigingsmuren dwars door Irak, Afghanistan, Iran, Syrië, Libanon, Palestina en Noord-Korea te laten lopen? Aanval is vaak de beste verdediging, maar er zijn grenzen die het verschil bepalen tussen offensief en defensief en dus tussen een aanvalsfront en een verdedigingsmuur.

Kolonel Nathan Yessup wordt uiteindelijk veroordeeld voor overschrijding van wettelijke, morele en functionele grenzen.

Columniste Anet Bleich heeft maling aan 'Nederlandse kernwaarde bij uitstek': DISCUSSIE.

VK-columniste Anet Bleich vindt dat partijen die het grondig met elkaar oneens zijn toch met elkaar moeten blijven praten, omdat dit vaak een resultaat oplevert waar beide partijen het mee eens zijn. Zij noemt dit zelfs ‘het credo van het poldermodel’ en ‘een kernwaarde bij uitstek van Nederland’. Gek genoeg vermijdt zij zelf consequent iedere confrontatie met mensen met wie zij het niet eens is. Bleich gebruikt haar column als schuttersputje, maar reageert nooit op kritische brieven. Zij zet haar column ook niet op hét discussieforum-bij-uitstek, het VK Weblog! Lezers kunnen dus nooit openlijk op haar columns reageren. Haar rechtstreeks schrijven heeft geen zin, want je krijgt zelfs geen bericht van ontvangst.

Anet Bleich verdedigt in haar column van vandaag (11 okt.) het cordon sanitaire rondom Vlaams Blok, omdat vreemdelingenhaat en nationalisme in die partij een troebele verbintenis zijn aangegaan. Dit is een valide argument, dat Bleich echter niet consequent hanteert. Hetzelfde kan immers gezegd worden van Israël, het land dat bij Anet Bleich voornamelijk warme gevoelens opwekt, ondanks het feit dat dat land het principe ‘Eigen Volk Eerst’ als uitgangspunt  heeft gekozen en dit ook consequent als politieke doelstelling blijft nastreven, zulks ten koste van de oorspronkelijke bewoners die nu enige autochtone vreemdelingen ter wereld zijn. Toch weerhoudt dit journalisten en politici niet om warme banden met Israël te onderhouden. Ons land doet gewoon zaken met die nationalistische apartheidsstaat en werkt zelfs mee aan de doorvoer (via Schiphol) van Amerikaans wapentuig waar Israël vreemdelingen mee onder de duim houdt.

Doorgaan met het lezen van “Columniste Anet Bleich heeft maling aan 'Nederlandse kernwaarde bij uitstek': DISCUSSIE.”

Liegende koppen bewijzen het gelijk van Donner.

‘Meevallende cijfers kranten door voetbal en nrc.next’ meldt een kop op de mediapagina van mijn ochtendkrant op 4 oktober.

‘Dat is goed nieuws’, denk je dan bij de eerste scan langs de koppen. Bij het lezen van het artikel blijkt dat de fameuze koppenschrijver van de Volkskrant weer eens zijn eigen opvatting heeft laten prevaleren boven de inhoud van het artikel. Oud-minister Piet Hein Donner had gelijk met zijn opmerking over dit verschijnsel. Daarom moest hij waarschijnlijk ook weg, want hij had wel vaker kritiek op de pers. Dat is een politieke doodzonde die nooit onbestraft blijft.

Doorgaan met het lezen van “Liegende koppen bewijzen het gelijk van Donner.”

'Pers is vaak laks in toegeven klacht.'

‘De journalistiek kent zelf namelijk geen afrekencultuur,’ schrijft Ingrid Pouwr in de ‘Brief van de Dag’ (3/10). Als dat wel zo was geweest, had verslaggeefster Ellen de Visser misschien wel onderstaand artikel geschreven, in plaats van haar verhaal  over klachtenprocedures in de gezondheidszorg. (‘Arts is vaak laks in toegeven klacht, VK, 3/10).


Pers is vaak laks in toegeven klacht

AMSTERDAM – Journalisten en kranten geven veel te weinig toe dat ze fouten hebben gemaakt, zelfs niet als lezers na een klacht in het gelijk worden gesteld. Betere communicatie kan veel onnodige klachtenprocedures voorkomen.

Dit schrijft de Inspectie voor de Mediazorg vandaag in een rapport over lezersrechten. Het geeft te denken, schrijft de inspectie, dat de onvrede onder klagers erg groot is, zelfs als de klacht gegrond wordt verklaard. Het erkennen van fouten is voor journalisten mogelijk lastig omdat ze dat van hun collega’s niet mogen.

Doorgaan met het lezen van “'Pers is vaak laks in toegeven klacht.'”

Het Israëlische krachtenveld verstoort menig moreel, journalistiek en politiek kompas.

Het morele en journalistieke kompas van de Volkskrant, dat deze krant moet helpen om een ‘onafhankelijke, niet-vooringenomen, kritische en consequente’ koers te varen, lijkt vaak zijn richting te verliezen door de sterke veldkrachten die van Israël uitgaan. Gelukkig blijkt correspondent Alex Burghoorn daar tamelijk ongevoelig voor blijkt te zijn. Zo hoort het ook, bij een verslaggever die meer respect heeft voor zijn vak dan voor degenen die dat slechts als een middel beschouwen en gebruiken.

Na het lezen van een artikel van Burghoorn (‘God voorziet in ongedeeld Jeruzalem’) en van Bart Dirks (”Eigen volk eerst’), beide in de Volkskrant van vandaag (2/10), vroeg ik mij af hoe verwerpelijk en ongepast het eigenlijk is om overeenkomsten te zien tussen die leuze van Vlaams Belang en de minstens even onverzoenlijke ‘Groot-Israël’-gedachte van joodse en christelijke zionisten en een partij als Yisrael Beitenu? Vlaams Belang is tenminste nog zo ‘fatsoenlijk’ om het aanzien van God niet te bezoedelen met hun raciale obsessie, superieure eigenwaan en onverdraagzame xenofobie.

Doorgaan met het lezen van “Het Israëlische krachtenveld verstoort menig moreel, journalistiek en politiek kompas.”