Mag een redactie onwelgevallige reacties verwijderen? Argumenten vóór en tegen.

Shortlink: http://wp.me/p1mUd8-1EPf

‘De Volkskrant mag lezersreacties verwijderen‘ .  Hierin stond een samenvatting van de beslissing van de Raad voor de Journalistiek inzake mijn klacht over het verwijderen van een reactie van mij op het hoofdredactioneel commentaar van 6 februari 2008. Dit werd als volgt ingeleid:

“Een geplaatste reactie op deze site is vergelijkbaar met plaatsing van een ingezonden brief in de papieren krant. Zoals het de redactie vrij staat een ingezonden brief niet te plaatsen in haar papieren krant, kan zij tevens een op de website verschenen lezersreactie verwijderen.”

Op dit artikel volgde een levendige discussie met in totaal 179 reacties. Deze zijn echter – net als het VK Weblog – door de krant verdonkeremaand en dus niet meer te vinden in het archief.Omdat ik ze destijds echter had geprint en nu ook heb gescand, zijn die reacties en discussiebijdragen hier te lezen.

In dit hoofdstuk staan de argumenten van voorstanders van vrijheid van meningsuiting. Wie wil weten van wie ze afkomstig zijn, kan de zoekfunctie gebruiken in bovengenoemd hoofdstuk waarin de complete discussie staat. Verder lezen Mag een redactie onwelgevallige reacties verwijderen? Argumenten vóór en tegen.

Willekeur regeert in reactie- en discussieplatforms.

In tegenstelling tot de huidige Ombudsvrouw van de Volkskrant was haar voorganger Thom Meens bepaald niet ‘his master’s voice‘. Hij was dan ook niet ‘hand-picked’ door hoofdredacteur Philippe Remarque maar moest van hem juist plaatsmaken voor Annieke Kranenberg. Na het vertrek van Thom Meens werd de wekelijkse column van de Ombuds-m/v van de Volkskrant volumineuzer maar verloor aan inhoud, kracht en betekenis. Bij Meens ging het tenminste nog ergens over. Zoals, bij voorbeeld, over de vraag of reageerders vrijheid van meningsuiting hebben in de reactie- en discussieruimte op de website van de krant en wie er de baas was van de (door hoofdredacteur Remarque verdonkeremaande) Volkskrant Weblog.

Op 12 april 2008 had de column van Thom Meens als titel ‘Wie is de baas op en van het Volkskrantblog?’. Op deze vraag kwam in het stuk geen antwoord, omdat volgens Meens de willekeur regeerde op het Volkskrantblog. Zelf had ik inmiddels ervaren dat dit ook gold voor de reactie- en discussieruimte op de website van de Volkskrant. Ombudsman Thom Meens brengt dit in zijn stuk ook ter sprake.

De column van Thom Meens was voor mij de aanleiding om een klacht bij de Raad voor de Journalistiek in te dienen vanwege de willekeurige verwijdering van mijn reactie op een hoofdredactioneel Commentaar van de Volkskrant.
Verder lezen Willekeur regeert in reactie- en discussieplatforms.

Is reactie op website gelijk aan ingezonden brief?

Op 23 mei 2008 had ik een klacht ingediend bij de Raad voor de Journalistiek omdat de redactie van de Volkskrant een reactie van mij op het hoofdredactioneel commentaar van 6 februari 2008 had verwijderd. (Zie: ..) De Raad oordeelde dat mijn klacht ongegrond was.

Op 25 augustus 2008 publiceerde de Volkskrant deze beslissing van de Raad integraal op haar website onder titel ‘De Volkskrant mag lezersreacties verwijderen. De beslissing werd als volgt samengevat:

“Een geplaatste reactie op deze site is vergelijkbaar met plaatsing van een ingezonden brief in de papieren krant. Zoals het de redactie vrij staat een ingezonden brief niet te plaatsen in haar papieren krant, kan zij tevens een op de website verschenen lezersreactie verwijderen.”

Op dit artikel volgde een levendige discussie met in totaal 179 reacties. Deze zijn echter niet meer te vinden via de zoekfunctie van het archief van de krant. Waarschijnlijk zijn ze verwijderd, zoals ook het totale Volkskrant Weblog met alle blogs en discussies is verdonkeremaand. Verder lezen Is reactie op website gelijk aan ingezonden brief?

Pleidooi voor vrije meningsuiting van reageerders.

Bij de Raad voor de Journalistiek heb ik gepleit voor vrijheid van meningsuiting voor reageerders. Hieronder de volledige tekst van dit pleidooi:

Datum  : 27 Juni 2008
Motto   : Kritiek op de pers moet niet alleen mogen, maar ook kunnen.

Geachte Leden van de Raad voor de Journalistiek,

Deze klacht draait om een aantal vragen:

–  Mag een krant zichzelf nog wel onafhankelijk noemen als zij zich stelselmatig leent voor behartiging van andere belangen dan het algemeen belang en kritiek daarop de mond snoert?
–  Moeten journalisten zich niet net als alle andere actoren in het democratische bestel onderwerpen aan de checks and balances die de democratie gezond, en dus transparant, evenwichtig en rechtvaardig houden?
–  Mogen burgers kritiek uiten op journalisten? Zo ja: Waar en hoe? En gelden daarbij nog andere dan wettelijke voorwaarden?
–  Mogen achtergronden, bindingen en belangen die merkbaar van invloed zijn op de keuzen van onderwerpen en bronnen van een journalist en zelfs op zijn opinies daarover, betrokken worden in de beoordeling van zijn werk?

Verder lezen Pleidooi voor vrije meningsuiting van reageerders.

Klacht bij de Raad voor de Journalistiek ivm censuur VK.

Het oordeel van de Raad voor de Journalistiek dat een redactie ook rechtmatige reacties mag verwijderen van haar website was het resultaat van een klacht die ik hierover had ingediend. Hieronder staat de volledige tekst hiervan:

Zie ook Het pleidooi.

Van: Robert C. van Waning.
Aan: Raad voor de Journalistiek
Amstelveen, 23 mei 2008

KLACHT   Tegen de Redactie van de Volkskrant
Wegens    Censuur van een kennelijk onwelgevallige mening.

Geachte Leden van de Raad voor de Journalistiek,

Hierbij dien ik een klacht in tegen de Redactie van de Volkskrant in verband met de verwijdering van mijn bijdrage van 6 februari 2008 aan de discussie op de website van de Volkskrant naar aanleiding van het hoofdredactioneel commentaar.

Na een weergave van de feiten zal ik hieronder toelichten waarom deze censuur een schending betekent van mijn vrijheid van meningsuiting en van mijn enige mogelijkheid tot deelneming aan een publiek debat op een daartoe bestemde plaats, zonder dat ik daarbij enige regel van wet, fatsoen en zelfs niet van de ‘spelregels’ overtreed.

Het verwijderen van onwelgevallige meningen door de Volkskrant heeft een geschiedenis, en (als er niets verandert) ook een toekomst.

Verder lezen Klacht bij de Raad voor de Journalistiek ivm censuur VK.

Reactie- en discussieforum is publiek domein, zegt VK Ombudsman.

Ombudsman Thom Meens van de Volkskrant was het niet eens met de opvatting van de Raad voor de Journalistiek dat een reactie- en discussieforum op de website van een medium een publiek domein is waarin zij aanspraak kunnen maken op hun door de Grondwet gegarandeerde vrijheid van meningsuiting, tenzij zij dingen schrijven die in strijd zijn met regels van wet of fatsoen.

Dit bleek uit de column van de VK Ombudsman 25 oktober 2008:

‘Rechten en plichten op de site.’

“Sinds kort weten we het zeker. De redactie van de Volkskrant is verantwoordelijk voor de inhoud van ingezonden brieven, of het nu in de krant is of op de website.

Die wetenschap haal ik uit een uitspraak van de Raad voor de Journalistiek in een zaak die was aangespannen door iemand die een reactie van de website zag verwijderd door de redactie. Klager stelde bij de raad – heel kort samengevat – dat het verwijderen van een bijdrage die de redactie onwelgevallig is, in strijd is met het universele recht op vrijheid van meningsuiting. Iets van de website halen omdat de redactie het niet eens is met de inhoud of die krenkend of beledigend vindt, is in strijd met die rechten, aldus de klager.
[Deze alinea blijkt te zijn verwijderd uit de tekst in het archief van de Volkskrant. RvW]

Verder lezen Reactie- en discussieforum is publiek domein, zegt VK Ombudsman.

Redactionele vrijheid gaat boven vrijheid van meningsuiting, vindt RvdJ.

“De Raad [acht] het besluit van verweerder om de reactie van klager te verwijderen niet onaanvaardbaar. Naar het oordeel van de Raad bestaat geen grond voor de conclusie dat verweerder grenzen heeft overschreden van hetgeen – gelet op de eisen van journalistieke verantwoordelijkheid – maatschappelijk aanvaardbaar is, door de reactie van klager te verwijderen zonder klager daarover te informeren.”

Zo luidde de beslissing van de Raad voor de Journalistiek (RvdJ 2008/38) inzake de klacht die ik op 23 mei 2008 had ingediend tegen de Volkskrant omdat die een kritische reactie op een column had verwijderd uit de reactie- en discussieruimte op haar website.

Verder lezen Redactionele vrijheid gaat boven vrijheid van meningsuiting, vindt RvdJ.