RvdJ: De Volkskrant mag ook rechtmatige reacties verwijderen. Deel 1: De Klacht.

Klacht bij de Raad voor de Journalistiek ivm verwijdering van reactie op het Commentaar van de Volkskrant.

(Reacties welkom op Deel 2, Het pleidooi. )

Van: Robert C. van Waning.
Aan: Raad voor de Journalistiek
Amstelveen, 23 mei 2008

KLACHT       Tegen de Redactie van de Volkskrant
Wegens       Censuur van een kennelijk onwelgevallige mening.

Geachte Leden van de Raad voor de Journalistiek,

Hierbij dien ik een klacht in tegen de Redactie van de Volkskrant in verband met de verwijdering van mijn bijdrage van 6 februari 2008 aan de discussie op de website van de Volkskrant naar aanleiding van het hoofdredactioneel commentaar.

Na een weergave van de feiten zal ik hieronder toelichten waarom deze censuur een schending betekent van mijn vrijheid van meningsuiting en van mijn enige mogelijkheid tot deelneming aan een publiek debat op een daartoe bestemde plaats, zonder dat ik daarbij enige regel van wet, fatsoen en zelfs niet van de ‘spelregels’ overtreed. Het verwijderen van onwelgevallige meningen door de Volkskrant heeft een geschiedenis, en (als er niets verandert) ook een toekomst. Deze censuur is een symptoom van veranderingen in de journalistieke opvattingen en wellicht identiteit van deze krant. Die veranderingen komen tot uiting in de opinievorming en haar de bejegening van kritische lezers.

Doorgaan met het lezen van “RvdJ: De Volkskrant mag ook rechtmatige reacties verwijderen. Deel 1: De Klacht.”

Einde discussie: De IP-ban als 'totaaloplossing' voor onwelgevallige kritiek.

Een discussie op voet van gelijkheid is de eerlijkste, rechtvaardigste en meest democratische vorm van communicatie. Eline Walda van ‘STOP COMMUNICATION’ blijkt daar anders over te denken. Zij prefereert namelijk een IP-ban boven een inhoudelijke reactie op serieuze kritiek.

Adviseert Eline Walda haar klanten ook zulke ‘totaaloplossingen’ als het hun op de markt even niet meezit? In het door haarzelf geschreven Profiel op haar Volkskrantblog staat immers: “In 2006 ben ik voor mijzelf begonnen. One Stop Marketing Shop biedt ondernemers een totaaloplossing op het gebied van marketing en marketingcommunicatie. Van een onderbouwd advies over de meest effectieve marketing- of communicatiestrategie tot een concreet plan en implementatie hiervan.”

Dat belooft wat, althans tot de praktijk het tegendeel bewijst.

Het begon allemaal met mijn eerste bezoek van het weblog van Eline Walda op het Volkskrant-weblog, getiteld ‘Bijzondere vrouwen (1) – Ofra Chaza'” Ik had wel vaak Eline’s reacties op weblogs van anderen en haar bijdragen aan discussies al wel vaak gelezen. Daar zat steeds zo’n consequente en zodoende herkenbare lijn in, dat ik vermoedde uit welke hoek de wind woei en wat ik op haar eigen weblog kon verwachten. Toen ik dus een paar dagen geleden de titel van haar weblog zag in de lijst van recente weblogs, dacht ik: “O jé, daar gaan we weer.” En jawel hoor.

Doorgaan met het lezen van “Einde discussie: De IP-ban als 'totaaloplossing' voor onwelgevallige kritiek.”

Censuur biedt onvermoede mogelijkheden van interactiviteit: Nieuwe Journalistiek als invuloefening.

Het signaal van de uitzending van de EO op Radio 1 vanuit het feestvierende Israël viel iedere keer weg als iemand de Palestijnse kant van het Israëlische succesverhaal probeerde te belichten. Kennelijk vonden de network-operators dat er niet te veel gezeurd en gekritiseerd worden. Het is immers feest in Israël!

De visie van presentator Frits Barend kwam ongeschonden door: Dat er 60 jaar geleden akelige dingen zijn gebeurd bij de totstandbrenging van de staat Israël, ‘alla’,  maar de Palestijnen moeten zich niet zo blijven wentelen in hun slachtofferschap. Zij moeten, net als de Joden, vooruit kijken en aan hun toekomst denken.

En die ellende van al de Palestijnse vluchtelingenkampen dan? Ach, die wordt volgens Frits Barend zó zwaar overdreven. Hij had er zelf wel eens één bezocht: “Als dat een vluchtelingenkamp is, nou dan wil ik wel in een vluchtelingenkamp wonen.”

Doorgaan met het lezen van “Censuur biedt onvermoede mogelijkheden van interactiviteit: Nieuwe Journalistiek als invuloefening.”

'We will not be celebrating'. (Israël viert 60 jaar landroof, bezetting en onderdrukking.)

‘Het Conflict’ is het eufemisme waarmee zestig jaar institutionele en structurele landroof, bezetting, onderdrukking en discriminatie van de oorspronkelijke bewoners van Palestina wordt vergoelijkt en afgedekt: “Laten we niet overdrijven. Het is tenslotte maar een conflict.” Een fraai staaltje professionele PR.

Het grootste deel van mijn leven was ik een fan van Israël, net als (zeker vroeger) de meeste Nederlanders. In mijn studententijd, in de zestiger jaren, was ik stikjaloers op mijn medestudenten die naar Israël gingen om daar in de kibboets te gaan werken en zo het welverdiende, jonge en veelbelovende land te helpen opbouwen. Ik had, netzomin als de meeste andere Nederlanders trouwens (joods en niet-joods), ooit gehoord of gelezen dat er in Palestina al vele generaties mensen woonden die eerst hardhandig uit hun huizen, dorpen en stadswijken en van hun landbouwgronden, boomgaarden en bronnen verjaagd hadden moeten worden  voordat de bijbelse belofte van de Joodse god aan zijn volk op cynische en zelfs moorddadige wijze in vervulling kon gaan.

Vrijwel ieder weldenkend en welwillend mens in Nederland ging ervan uit dat al die oorlogen, gewelddadige inbezitnames, bezetting, onderdrukking en zelfs discriminatie van niet-Joden, wederrechtelijke liquidaties van verdachten en annexaties van bezette gebieden nu eenmaal nodig waren om de Joden in Israël de veiligheid te bieden waarop zij meer dan wie ook recht op hadden.

Pas in de laatste jaren ben ik Israël, zijn regering en zijn bevolking en ook de mensen en regeringen door wie zij moreel, politiek, financieel, militair en strategisch gesteund worden, anders gaan bekijken.

Doorgaan met het lezen van “'We will not be celebrating'. (Israël viert 60 jaar landroof, bezetting en onderdrukking.)”

Tribalisme bedreigt journalistieke integriteit en verziekt het publieke debat.

Naar aanleiding van het artikel ‘Waar blijft de verontwaardiging over antisemitische cartoons?’ (door Rosa van der Wieken en Evelyn Markus van Network on Antisemitism, de Volkskrant 03-04-2008)  schreef ik vanmiddag de volgende bijdrage aan de discussie:

“Zoals bij vrijwel alles wat zich in en rond het jodendom afspeelt, kenmerkte ook dit artikel en deze discussie zich door een hoge mate van selectiviteit. De vraag wie er wel of niet bij hoort, bepaalt tevens wie wel of geen recht van spreken heeft.

Auteurs Evelyn Markus en Rosa van der Wieken van Network on Antisemitism hebben niet alleen dat recht maar zij kregen van de Volkskrant ook uitgebreid de mogelijkheid. Zij maakten daarvan op zodanig selectieve wijze gebruik dat een deel van de werkelijkheid buiten beeld dreigde te raken. Zo schreven Markus en Van der Wieken naar aanleiding van een verklaring van de protestantse kerk dat ‘godsdiensten nooit de bedoeling hebben om geweld te plegen’ dat zowel het christendom als de islam eeuwenlang hun religie met geweld hebben verbreid.

Ook hier was datgene wat zij níet schreven het meest interessant:

Doorgaan met het lezen van “Tribalisme bedreigt journalistieke integriteit en verziekt het publieke debat.”

De journalistiek schuift telkens haar verantwoordelijkheid af.

De media speelden een aanjagende, aanklagende en veroordelende rol in ‘Mabelgate’, de tot politieke affaire opgeblazen mediahype die er uiteindelijk toe zou leiden dat prins Johan Friso en zijzelf van troonsopvolging werden uitgesloten. Tot deze conclusie kwam De Nederlandse Nieuwsmonitor na een gedegen onderzoek. (VK, 19/12 jl)

Zoals gewoonlijk wentelt de journalistiek haar verantwoordelijkheid af op ‘de politiek’. Met de kop “Politiek hielp bij hype” vatte de Volkskrant immers de inhoud van het artikel samen, terwijl het voor de journalistiek zo pijnlijke rapport toch heus voornamelijk ging over de berichtgeving door de media (inclusief de ‘kwaliteitspers’) waarin vooroordelen als feiten waren gepresenteerd terwijl zij nooit ondubbelzinnig waren vastgesteld.

De hoofdredacteur van deze krant schreef onlangs dat zijn redactie wilde leren van gemaakte beoordelingsfouten. Die kop wekt de indruk dat dat leerproces moeizaam verloopt.

Doorgaan met het lezen van “De journalistiek schuift telkens haar verantwoordelijkheid af.”

Die automatische kennisgeving van ‘Nieuwe reactie’ kan praktischer.

Bloggers die hebben aangegeven op de hoogte te willen blijven van nieuwe reacties op bepaalde VK Weblogs, ontvangen automatische e-mails in hun IN-box. Als Onderwerp staat er dan: “Nieuwe reactie op een bijdrage aan het Volkskrant-weblog.”

Doorgaan met het lezen van “Die automatische kennisgeving van ‘Nieuwe reactie’ kan praktischer.”

Brill's recensie van 'De Israël-lobby' (Mearsheimer en Walt) was voorspelbaar, en dus misplaatst.

In zijn ‘recensie’ van het boek ‘De Israëllobby’ van John J. Mearsheimer en M. Walt besluit columnist/commentator/recensent Paul Brill met de opmerking dat hij er een ‘nare smaak’ aan heeft overgehouden. Zoals iedereen weet, is dit een nauwelijks verhulde manier om iemand van antisemitisme te betichten.

Ligt dit aan het (volgens mij interessante en soms zelfs schokkende) boek of aan het onderwerp? Kan het zijn dat Paul Brill té zeer bij het onderwerp betrokken om er een objectief en in journalistiek opzicht betrouwbaar oordeel over te geven?

Destijds vroeg ik mij dat ook af toen Paul Brills collega, Anet Bleich, het boek ‘Beyond Chutzpah’ van Norman G. Finkelstein recenseerde onder de titel ‘Norman Finkelstein gaat simplistisch tekeer’. (VK 24 november 2006). Dat was namelijk ongeveer het laatste wat men over dat boek kon zeggen. NRC-recensent Bas Blokker kwam in zijn recensie van die doorwrochte studie dan ook tot een geheel ander oordeel:

Doorgaan met het lezen van “Brill's recensie van 'De Israël-lobby' (Mearsheimer en Walt) was voorspelbaar, en dus misplaatst.”

Tilburg: Iedereen was stomverbaasd. En dat verbaast míj dan weer.

“Hun collectieve onvrede is niet eerder zo sterk naar voren gekomen,” schreef hoofdredacteur Jan Bonjer van het Algemeen Dagblad vandaag (24/5) in zijn Commentaar.Ook burgemeester Ruud Veerman van Tilburg zegt in het AD van vandaag dat ‘van dreigend geweld niets was gebleken’, en dat men niets wist van oorlogstaal op het internet.

Hoe is dat nu toch allemaal mogelijk? Wie organiseert nu een ‘gevoelige’ voetbalwedstrijd zónder op het internet te kijken hoe daarop wordt gereageerd en geanticipeerd?!

Marcel van Dam schreef in zijn column in de Volkskrant van vandaag dat mensen nog nooit zo veel mogelijkheden hebben gehad om hun politieke leiders te laten weten hoe zij over alles en nog wat denken: ‘Opiniepeilingen, onderzoeken naar alles wat er mis ging, debatprogramma’s, ingezonden brieven, werkbezoeken, etc.”

De schat, alleen postduif en volksoproer ontbraken nog in zijn opsomming. Van internet en weblogs heeft hij nog nooit gehoord en waarschijnlijk schrijft hij zijn stukjes nog steeds op een oude Underwood of Triumph. Maar ook bestuurders en hoofdredacteuren weten kennelijk nog steeds niet dat het internet een goede thermo-, baro-, mano- en hygrometer is en een inmiddels onvermijdelijke bron van allerlei andere essentiële informatie. Zo’n Fortuyn-revolte zou zomaar kunnen uitbreken en bestuurders en redacties zouden wéér stomverbaasd reageren..

Doorgaan met het lezen van “Tilburg: Iedereen was stomverbaasd. En dat verbaast míj dan weer.”

Bert Wagendorps vaandelvlucht: Wel kritiek leveren maar die zelf niet kunnen verdragen. Tsja..

Nog sneller dan zij was opgelaaid, doofde de discussie over de vaandelvlucht van ‘topcolumnist’ Bert Wagendorp als een nachtkaars uit. Nog wat kleine stekeligheden tussen bloggers die elkaar altijd en overal in de haren zitten, en dat was het dan weer. Maar welke conclusie heeft al het geredetwist en gescheld op de weblogs van Ombudsman Thom Meens (‘Columnist van zijn eigen weblog weggepest’) en van GJ Bogaerts, Chef Internetredactie van de Volkskrant (‘De Ombudsman en Wagendorp’) allemaal opgeleverd?

De meesten hadden, net als de Ombudsman en GJB begrip en sympathie voor de beslissing van Bert Wagendorp om te stoppen met het publiceren van zijn papieren column op het VK Weblog. Sommigen hadden er juist geen goed woord voor over. Ik hoor zelf bij die laatsten. Mijn kritiek op de beslissing van Bert Wagendorp had geleid tot de column van de Ombudsman. Hij had mijn opmerkingen echter ten onrechte geanonimiseerd, want ik uit mijn ‘soms stevige kritiek’ immers niet voor niets steeds onder mijn eigen naam. Een mening waarvoor men geen verantwoordelijkheid wil nemen is in mijn ogen even zin- en waardeloos als een column waarop men geen kritiek kan verdragen.

Toen ik las dat Bert Wagendorp geen zin meer had in ‘aanvallen in de rug, valse verdachtmakingen en op de man gespeelde vuiligheid’, dacht ik eerst nog even dat hij het over zijn eigen column had, en dat hij daarmee dus zou stoppen. Niet dus. Hij gaat gewoon door met zijn bespotten, bespugen en bekritiseren van mensen die zich niet kunnen of mogen verweren.

Doorgaan met het lezen van “Bert Wagendorps vaandelvlucht: Wel kritiek leveren maar die zelf niet kunnen verdragen. Tsja..”