RvdJ: De Volkskrant mag ook rechtmatige reacties verwijderen. Deel 1: De Klacht.

Klacht bij de Raad voor de Journalistiek ivm verwijdering van reactie op het Commentaar van de Volkskrant.

(Reacties welkom op Deel 2, Het pleidooi. )

Van: Robert C. van Waning.
Aan: Raad voor de Journalistiek
Amstelveen, 23 mei 2008

KLACHT       Tegen de Redactie van de Volkskrant
Wegens       Censuur van een kennelijk onwelgevallige mening.

Geachte Leden van de Raad voor de Journalistiek,

Hierbij dien ik een klacht in tegen de Redactie van de Volkskrant in verband met de verwijdering van mijn bijdrage van 6 februari 2008 aan de discussie op de website van de Volkskrant naar aanleiding van het hoofdredactioneel commentaar.

Na een weergave van de feiten zal ik hieronder toelichten waarom deze censuur een schending betekent van mijn vrijheid van meningsuiting en van mijn enige mogelijkheid tot deelneming aan een publiek debat op een daartoe bestemde plaats, zonder dat ik daarbij enige regel van wet, fatsoen en zelfs niet van de ‘spelregels’ overtreed. Het verwijderen van onwelgevallige meningen door de Volkskrant heeft een geschiedenis, en (als er niets verandert) ook een toekomst. Deze censuur is een symptoom van veranderingen in de journalistieke opvattingen en wellicht identiteit van deze krant. Die veranderingen komen tot uiting in de opinievorming en haar de bejegening van kritische lezers.

Doorgaan met het lezen van “RvdJ: De Volkskrant mag ook rechtmatige reacties verwijderen. Deel 1: De Klacht.”

Einde discussie: De IP-ban als 'totaaloplossing' voor onwelgevallige kritiek.

Een discussie op voet van gelijkheid is de eerlijkste, rechtvaardigste en meest democratische vorm van communicatie. Eline Walda van ‘STOP COMMUNICATION’ blijkt daar anders over te denken. Zij prefereert namelijk een IP-ban boven een inhoudelijke reactie op serieuze kritiek.

Adviseert Eline Walda haar klanten ook zulke ‘totaaloplossingen’ als het hun op de markt even niet meezit? In het door haarzelf geschreven Profiel op haar Volkskrantblog staat immers: “In 2006 ben ik voor mijzelf begonnen. One Stop Marketing Shop biedt ondernemers een totaaloplossing op het gebied van marketing en marketingcommunicatie. Van een onderbouwd advies over de meest effectieve marketing- of communicatiestrategie tot een concreet plan en implementatie hiervan.”

Dat belooft wat, althans tot de praktijk het tegendeel bewijst.

Het begon allemaal met mijn eerste bezoek van het weblog van Eline Walda op het Volkskrant-weblog, getiteld ‘Bijzondere vrouwen (1) – Ofra Chaza'” Ik had wel vaak Eline’s reacties op weblogs van anderen en haar bijdragen aan discussies al wel vaak gelezen. Daar zat steeds zo’n consequente en zodoende herkenbare lijn in, dat ik vermoedde uit welke hoek de wind woei en wat ik op haar eigen weblog kon verwachten. Toen ik dus een paar dagen geleden de titel van haar weblog zag in de lijst van recente weblogs, dacht ik: “O jé, daar gaan we weer.” En jawel hoor.

Doorgaan met het lezen van “Einde discussie: De IP-ban als 'totaaloplossing' voor onwelgevallige kritiek.”

Censuur biedt onvermoede mogelijkheden van interactiviteit: Nieuwe Journalistiek als invuloefening.

Het signaal van de uitzending van de EO op Radio 1 vanuit het feestvierende Israël viel iedere keer weg als iemand de Palestijnse kant van het Israëlische succesverhaal probeerde te belichten. Kennelijk vonden de network-operators dat er niet te veel gezeurd en gekritiseerd worden. Het is immers feest in Israël!

De visie van presentator Frits Barend kwam ongeschonden door: Dat er 60 jaar geleden akelige dingen zijn gebeurd bij de totstandbrenging van de staat Israël, ‘alla’,  maar de Palestijnen moeten zich niet zo blijven wentelen in hun slachtofferschap. Zij moeten, net als de Joden, vooruit kijken en aan hun toekomst denken.

En die ellende van al de Palestijnse vluchtelingenkampen dan? Ach, die wordt volgens Frits Barend zó zwaar overdreven. Hij had er zelf wel eens één bezocht: “Als dat een vluchtelingenkamp is, nou dan wil ik wel in een vluchtelingenkamp wonen.”

Doorgaan met het lezen van “Censuur biedt onvermoede mogelijkheden van interactiviteit: Nieuwe Journalistiek als invuloefening.”

Wie weet waar de column van de Ombudsman staat?!

Hoe ik ook zoek in alle hoeken en gaten van de onoverzichtelijke interneteditie van de zaterdagse Volkskrant, nérgens kan ik de column van Ombudsman Thom Meens vinden.

Die ging over de vraag of de redactie soms de neiging heeft om onwelgevallige reacties, ingezonden brieven en meningen te verdonkeremanen..

Wie kan mij helpen hem te vinden, want ik wil er graag op reageren.

Tribalisme bedreigt journalistieke integriteit en verziekt het publieke debat.

Naar aanleiding van het artikel ‘Waar blijft de verontwaardiging over antisemitische cartoons?’ (door Rosa van der Wieken en Evelyn Markus van Network on Antisemitism, de Volkskrant 03-04-2008)  schreef ik vanmiddag de volgende bijdrage aan de discussie:

“Zoals bij vrijwel alles wat zich in en rond het jodendom afspeelt, kenmerkte ook dit artikel en deze discussie zich door een hoge mate van selectiviteit. De vraag wie er wel of niet bij hoort, bepaalt tevens wie wel of geen recht van spreken heeft.

Auteurs Evelyn Markus en Rosa van der Wieken van Network on Antisemitism hebben niet alleen dat recht maar zij kregen van de Volkskrant ook uitgebreid de mogelijkheid. Zij maakten daarvan op zodanig selectieve wijze gebruik dat een deel van de werkelijkheid buiten beeld dreigde te raken. Zo schreven Markus en Van der Wieken naar aanleiding van een verklaring van de protestantse kerk dat ‘godsdiensten nooit de bedoeling hebben om geweld te plegen’ dat zowel het christendom als de islam eeuwenlang hun religie met geweld hebben verbreid.

Ook hier was datgene wat zij níet schreven het meest interessant:

Doorgaan met het lezen van “Tribalisme bedreigt journalistieke integriteit en verziekt het publieke debat.”

De Volkskrant weet wel raad met slecht nieuws: Verwijderen, filteren, censureren, manipuleren, etc.

“Wie weet raad met iets beter nieuws uit Irak?” vroeg VK-columnist en -commentator Paul Brill zich af in zijn column van 22 nov jl.  De dag ervoor had de Volkskrant namelijk goed nieuws uit Irak gemeld door een artikel uit The New York Times van 20 nov. over te nemen. Niet integraal, natuurlijk, want er stond ook slecht nieuws in het artikel van Damien Cave en Alissa J. Rubin.

Zo bleek uit de oorspronkelijke zin waarin de NYT-verslaggevers schrijven over de 20.000 inwoners van Bagdad die naar hun eigen huis zijn teruggekeerd een belangrijk tussenzinnetje te zijn weggehaald, namelijk ‘[this is] a fraction of the more than 4 million who fled nationwide“. Kennelijk paste dit tragische gegeven niet in het goede nieuws dat de Volkskrant graag over Irak wil brengen.

Bij de Volkskrant weet men dankzij Paul Brill en zijn medestanders wel raad met goed nieuws uit Irak..

Doorgaan met het lezen van “De Volkskrant weet wel raad met slecht nieuws: Verwijderen, filteren, censureren, manipuleren, etc.”

Brill's recensie van 'De Israël-lobby' (Mearsheimer en Walt) was voorspelbaar, en dus misplaatst.

In zijn ‘recensie’ van het boek ‘De Israëllobby’ van John J. Mearsheimer en M. Walt besluit columnist/commentator/recensent Paul Brill met de opmerking dat hij er een ‘nare smaak’ aan heeft overgehouden. Zoals iedereen weet, is dit een nauwelijks verhulde manier om iemand van antisemitisme te betichten.

Ligt dit aan het (volgens mij interessante en soms zelfs schokkende) boek of aan het onderwerp? Kan het zijn dat Paul Brill té zeer bij het onderwerp betrokken om er een objectief en in journalistiek opzicht betrouwbaar oordeel over te geven?

Destijds vroeg ik mij dat ook af toen Paul Brills collega, Anet Bleich, het boek ‘Beyond Chutzpah’ van Norman G. Finkelstein recenseerde onder de titel ‘Norman Finkelstein gaat simplistisch tekeer’. (VK 24 november 2006). Dat was namelijk ongeveer het laatste wat men over dat boek kon zeggen. NRC-recensent Bas Blokker kwam in zijn recensie van die doorwrochte studie dan ook tot een geheel ander oordeel:

Doorgaan met het lezen van “Brill's recensie van 'De Israël-lobby' (Mearsheimer en Walt) was voorspelbaar, en dus misplaatst.”

Ombudsman: "Bezwaar tegen nieuwsmanipulatie is overspannen gezeur."

“Dat doe je toch niet?” zei burgemeester Bakker.
“Dat voelt als verraad?” vroeg VK-verslaggever Menno van Dongen.
Burgemeester Bakker: “Ja, als verraad, klikken.” (VK 29/6 jl).

Boven het Interview van Menno van Dongen met burgemeester Bakker stond tussen aanhalingstekens de kop: “Ik geef geen illegalen aan, dat is verraad.” Met die aanhalingstekens werd ten onrechte de suggestie gewekt dat burgemeester Bakker die woorden zelf letterlijk zo had uitgesproken. Niet dus.

Het Interview dat VK-verslaggever Menno van Dongen had met burgemeester Ernst Bakker (d66) van Hilversum ging over de vraag of burgemeesters illegaal in Nederland verblijvende mensen die niet in aanmerking komen voor de pardonregeling illegalen, moeten aangeven bij minister Albayrak. Sommige burgemeesters vinden van niet, andere wel, en weer andere denken dat het probleem zich in de praktijk helemaal niet zal voordoen.

Doorgaan met het lezen van “Ombudsman: "Bezwaar tegen nieuwsmanipulatie is overspannen gezeur."”

Bert Wagendorps vaandelvlucht: Wel kritiek leveren maar die zelf niet kunnen verdragen. Tsja..

Nog sneller dan zij was opgelaaid, doofde de discussie over de vaandelvlucht van ‘topcolumnist’ Bert Wagendorp als een nachtkaars uit. Nog wat kleine stekeligheden tussen bloggers die elkaar altijd en overal in de haren zitten, en dat was het dan weer. Maar welke conclusie heeft al het geredetwist en gescheld op de weblogs van Ombudsman Thom Meens (‘Columnist van zijn eigen weblog weggepest’) en van GJ Bogaerts, Chef Internetredactie van de Volkskrant (‘De Ombudsman en Wagendorp’) allemaal opgeleverd?

De meesten hadden, net als de Ombudsman en GJB begrip en sympathie voor de beslissing van Bert Wagendorp om te stoppen met het publiceren van zijn papieren column op het VK Weblog. Sommigen hadden er juist geen goed woord voor over. Ik hoor zelf bij die laatsten. Mijn kritiek op de beslissing van Bert Wagendorp had geleid tot de column van de Ombudsman. Hij had mijn opmerkingen echter ten onrechte geanonimiseerd, want ik uit mijn ‘soms stevige kritiek’ immers niet voor niets steeds onder mijn eigen naam. Een mening waarvoor men geen verantwoordelijkheid wil nemen is in mijn ogen even zin- en waardeloos als een column waarop men geen kritiek kan verdragen.

Toen ik las dat Bert Wagendorp geen zin meer had in ‘aanvallen in de rug, valse verdachtmakingen en op de man gespeelde vuiligheid’, dacht ik eerst nog even dat hij het over zijn eigen column had, en dat hij daarmee dus zou stoppen. Niet dus. Hij gaat gewoon door met zijn bespotten, bespugen en bekritiseren van mensen die zich niet kunnen of mogen verweren.

Doorgaan met het lezen van “Bert Wagendorps vaandelvlucht: Wel kritiek leveren maar die zelf niet kunnen verdragen. Tsja..”

De Volkskrant solt met onze vrijheid en mogelijkheden van meningsuiting.

VK weblog ‘Donqui’ 9 jan 2007 (opgeheven en verdonkeremaand door de Volkskrant)

Het is raar afgelopen met de weblogs van Henrico Prins over de Volkskrant-verkiezing van de ‘Nederlander van het Jaar’. Op 23/12 jl kon er nog gediscussieerd worden over opzet en uitvoering van deze voorgekookte verkiezing aan de hand van een door Henrico en zijn maten voorgekauwde lijst van kandidaten. Het volgende moment bleken opeens álle afleveringen van het weblog van de Kiescommissie te zijn verwijderd, dus inclusief de kritische reacties van lezers. Dat is geen censuur meer, maar vernietiging van een compleet openbaar debat. Zonder enige verklaring. Zo gaat de journalistiek dus om met onze vrijheid van meningsuiting en met onze toch al beperkte effectieve mogelijkheden daartoe.

Als burgers de media willen tegenspreken, bekritiseren en controleren op hun onafhankelijkheid en betrouwbaarheid, dan blijken democratische waarden en burgerlijke rechten opeens niet meer te betekenen dan die beruchte brieven van de Postcode Loterij of Reader’s Digest: ‘Geachte Heer, U heeft een fantastische prijs gewonnen!’ Allemaal opgeklopte flauwekul. Als het erop aankomt, krijg je helemaal niks.

Wie de waakhond van onze democratische rechtsstaat probeert vast te binden aan de waarden en normen die hij geacht wordt te beschermen, kan hoogstens een grauw en een knauw krijgen.

Doorgaan met het lezen van “De Volkskrant solt met onze vrijheid en mogelijkheden van meningsuiting.”