Hoe zit het nu met de 'burgerjournalistiek'? Is die nu dood verklaard of heeft die nooit bestaan?

Hoe zit het nu eigenlijk met de ‘burgerjournalistiek’ of ‘civic journalism’? Bestaat die nog? Heeft die ooit bestaan?

Ik heb het begrip ‘burgerjournalistiek’ altijd opgevat als net zo’n oxymoron als ‘burgergeneeskunde’. Burgers zijn burgers en journalisten zijn journalisten, ‘and never the twain should meet’.

Toch is het jammer dat burgerjournalistiek – of die term nu goed of fout werd geïnterpreteerd – met het stoppen van het VK weblog dood verklaard lijkt te zijn.

In de reactieruimte onder het weblog ‘Op zoek naar symbiose’ van G-J Bogaerts van 30 juni 2006 schreef ik op 30 juni 2006 16:56 uur:

“GJB noemt de journalistiek ‘een servicegericht beroep’. Dat is niet te merken in situaties waarin burgers een beroep doen op begrip en medewerking van de journalistiek. De bejegening is dan meestal hooghartig, narrig en onwillig.

Met de term ‘civic journalism’ werd oorspronkelijk juist een journalisme bedoeld die de maatschappij en de politiek (weer) vanuit het standpunt van de burgers bekijkt en beoordeelt, en zichzelf niet verheft tot een soort ongekozen volksvertegenwoordiger, onbenoemd bestuurder en niet-beëdigde rechter.

Burgerjournalistiek in de oorspronkelijke betekenis van het woord is inderdaad wél servicegericht. De meeste journalisten voldoen echter niet aan dat criterium.

Maarten Degema [een andere reageerder; RvW] heeft gelijk dat het woord ‘burgerjournalistiek’ in de door GJB gebruikte betekenis twee tegengestelde begrippen aan elkaar wil verbinden, en dus een doodgeboren kind is. Journalistiek is zowel een vak als een functie, terwijl ‘burger’ de aanduiding is van een mens in zijn hoedanigheid van lid van een democratie, staat en samenleving. Iedere journalist is ook een burger, maar niet iedere burger is een journalist. Gelukkig maar. Ieder zijn vak, functie en verantwoordelijkheid.

‘Burgerjournalistiek’ is dus niet een vorm van journalistiek, maar hoogstens een vorm van betrokken en actief burgerschap.

Ruud Zweistra [een blogger en reageerder die net als ik voortdurend verbannen werd; rvw] wijst er terecht op dat journalistieke objectiviteit iets anders is dan het behartigen van belangen en het te vriend houden van doelgroepen.

Dat veel journalistieke media een eigen agenda hebben, is af te lezen aan hun selecties, duidingen, commentaren, analyses en achtergrondverhalen. Het zou prettig zijn als journalisten eerlijker en transparanter zouden zijn over hun eigen achtergonden, bindingen en politieke doelstellingen.

Het ‘verder uitbouwen van een sociaal netwerk van bloggers’ zal het onderonserige karakter van het VK Weblog versterken en lijkt mij bovendien in strijd met zowel de journalistieke uitgangspunten als doelstellingen.

GJB schrijft dat het de taak van de professionele journalistiek is ‘om nieuws te filteren en te selecteren, te duiden en uit te leggen, te verzamelen en te presenteren’, maar dat dit er niet toe mag leiden dat gevestigde media de meningen van burgers afdoet ‘als niet bijster origineel of irrelevant’. Mooie woorden, maar zijn zij geloofwaardig?

GJB verwijderde zelf immers onlangs een kritische reactie op het Commentaar, zogenaamd omdat die ‘off-topic’ zou zijn, maar in werkelijkheid omdat de inhoud hem niet aanstond. Ik had namelijk geschreven dat de Volkskrant er een handje van heeft om eerst feiten te verdraaien en daar vervolgens een hard (voor)oordeel over te vellen.

Het verwijderen van die reactie was bepaald geen toonbeeld van ‘civic journalism’ in de oorspronkelijke (juiste) betekenis.”

Auteur: robertvanwaning

"Mij gaat het vooral om de waardering van het vrije debat als vehikel van maatschappelijke vooruitgang." (Wouter Bos.) "Een krant die kritische meningen onderdrukt, heeft geen bestaansrecht." (Van Thillo.). Dit 'weblog' is voornamelijk een openbaar archief van mijn bijdragen aan het openbare publieke debat over lokale Amstelveense kwesties op Amstelveen.Blog van oud-journalist Johan Bos. De ervaring heeft mij namelijk geleerd dat reacties en bijdragen aan het publieke discussies op openbare (want voor iedereen toegankelijke) platforms willekeurig worden gecensureerd en zelfs volledig worden verwijderd als de inhoud de redacteur, de webbeheerder of dienstdoende (altijd anonieme) moderator onwelgevallig is, ook al was er geen enkele regel van wet, fatsoen of gebruiksvoorwaarden geschonden. Dit heb ik meegemaakt op Stand.nl, op het Weblog van de Volkskrant, (kijk ook hier en hier) op Amstelveen Dichtbij en ook op Amstelveen.blog (Zoek met naar #Censuur). Wie bezwaar maakt tegen dit soort ongrondwettelijke inbreuken op de vrijheid van meningsuiting, kan zonder opgave van reden, zonder mogelijkheid van verweer of bezwaar en zonder opgave van strafduur voor onbepaalde tijd worden verbannen uit het reactie- en discussieforum. Ik ben op die manier voor korte of langere tijd en zelfs permanent verbannen geweest uit alle bovengenoemde fora waaraan ik heb deelgenomen aan de publieke discussies, zonder dat ik ooit anderen persoonlijk heb beledigd, bedreigd, belasterd of op andere manier regels had geschonden. Mijn opvattingen en meningen bevallen de redacties etc. kennelijk niet altijd. Zij maken graag misbruik van hun macht en van de mogelijkheid om onwelgevallige opinies te onderdrukken en zelfs om'lastige burgers' uit te schakelen van deelname aan het openbare discussies. Het 'publieke debat' geeft dan ook geen betrouwbare weergave van wat er onder burgers aan opvattingen en opinies leeft. In Nederland worden meningsuitingen niet gecensureerd door de overheid maar door redacties van journalistieke media. Laster, smaad en grove persoonlijke beledigingen zijn in de sociale media inmiddels zó gebruikelijk, dat aangiften daartegen bijna niet meer door het Openbaar Ministerie worden vervolgd. Zolang zij echter op grond van het het Wetboek van Strafrecht strafbaar zijn, zou dit - zeker in flagrante gevallen waarin mensen werkelijk erdoor worden beschadigd - wel moeten gebeuren. Anders moeten die artikelen uit het WvS worden geschrapt. In onderstaande discussies staan veel gevallen van laster of lasterlijke suggesties. U vindt die door met te zoeken naar #Laster of #Suggestie. Verwijderde reacties vindt door te zoeken naar 'XXX Verwijderd' Sommige daarvan heb ik aangemerkt als '#Censuur'.

5 thoughts on “Hoe zit het nu met de 'burgerjournalistiek'? Is die nu dood verklaard of heeft die nooit bestaan?”

  1. Volgens mij bestaat burgergeneeskunde wel. Dat zijn onder meer de mensen met een EHBO-cursus die soms zeer nuttige medische handelingen verrichten. In de meeste gevallen zal de professionele medicus vervolgens daarna vervolgstappen moeten ondernemen. Maar soms zouden die vervolgstappen niet eens kunnen plaatsvinden, had niet eerst de EHBO’er zijn medische best gedaan.
    Zo is burgerjournalistiek ook enigszins op te vatten. De blogger kan bepaalde zaken signaleren waar de professionele journalist niet aan toekomt. Is een zaak die een amateur aankaart interessant, dan kan de geschoolde journalist in een vervolgactie zijn vakkennis gebruiken om het bericht verder te onderzoeken en eventueel op een lezenswaardige manier te brengen.
    Wat betreft het verwijderen van reacties, dat is ook onderdeel van de journalistiek. Een journalist moet heel veel selecteren. Vaak is slechts een klein gedeelte van de vergaarde informatie bruikbaar. De onnodige bagger moet weggepoetst worden, anders verzuipt ieder bericht in een volkomen oninteressante brij.

  2. @Öszibarack,
    Burgerjournalistiek is dus ook volgens jou net zomin ‘echte’ journalistiek als burgergeneeskunde.
    ‘Bagger’ en ‘off-topic’ zijn vaak voorwendsels om onwelgevallige kritiek te verwijderen en critici uit te schakelen. De reactie die nu ruim een jaar geleden leidde tot mijn verbanning uit het VK discussieforum , was inhoudelijk, keurig en raak.
    Redacties zijn niet vies van belangenbehartiging en machtsmisbruik. Journalisten zijn tenslotte ook maar mensen. Erger is het dat de journalistiek te weinig kritisch gevolgd en beoordeeld, ten eerste omdat dat zogenaamd een bedreiging zou zijn voor de ‘vrije pers’ en ten tweede omdat de media zelf bepalen wat er wordt afgedrukt, gepubliceerd en uitgezonden.
    Wat mij betreft worden journalisten beëdigd en kunnen zij worden aangesproken op hun vooringenomenheid, partijdigheid, politiek activisme, cliëntelisme en belangenbehartiging.
    @Sanne,
    Alle journalisten zijn burgers, maar niet alle burgers zijn journalist, ook niet als zij bloggen. Journalistiek is een vak, een beroep en een functie.
    @Barbara,
    Ik zal het met belangstelling lezen.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s