Verbannen vanwege kritiek op een column. Kan het gekker?

Eind november 2009 werd ik door de Volkskrant voor onbepaalde tijd verbannen uit de openbare ruimte voor publiek debat op haar website. Dit gebeurde zonder deugdelijke motivatie, zonder mogelijkheid van verweer en zonder opgave van strafduur. Dit is de manier waarop de Volkskrant als journalistiek medium in de praktijk omgaat met de vrijheid van (inhoudelijke en fatsoenlijke) meningsuiting van haar kritische lezers. Dit is de praktijk in onze zogenaamde ‘democratische rechtsstaat’. Ons belangrijkste, fundamentele en ‘onvervreemdbare’ recht op vrije expressie wordt niet beknot door de staat maar door de ‘vrije pers’ die misbruik maakt van haar middelen en mogelijkheden zonder dat daar een haan naar kraait.

Lees, besef en huiver..
Doorgaan met het lezen van “Verbannen vanwege kritiek op een column. Kan het gekker?”

Ook een krant moet zich aan de (Grond)wet houden.

Of blogs, reacties en discussiebijdragen waar of onwaar zijn, van hoog of laag niveau of interessant of niet, mag geen verschil maken voor ieders grondwettelijk recht om ze als zijn of haar meningen te uiten.

Zelfs de vraag of anderen het eens zijn met bepaalde opvattingen en meningen, mag niet van invloed zijn op de mogelijkheden om ze op een openbaar platform te publiceren.

Sommige bloggers, reageerders en discussieerders vinden mijn protesten tegen mijn permanente verbanning ‘obsessief’ en ‘gezeur’. Moet ik mij dan maar bij mijn veroordeling neerleggen, ook als die aantoonbaar onterecht en zelfs (door de manier waarop) onrechtmatig is? De media besteden altijd veel aandacht aan gerechtelijke dwalingen. Wel, redacties dwalen ook wel eens. Soms zelfs opzettelijk.

Ruim een jaar geleden kreeg ik een ip-ban vanwege een kritische inhoudelijke reactie op een column waarin volgens mij sprake was van ‘framing’ *). Sindsdien kan ik thuis niet meer inloggen om te reageren of om mee te discussiëren. Daarvoor moet ik met mijn laptop naar openbare gelegenheden met WiFi en telkens opnieuw registreren met een nieuw e-mail adres en een nieuwe versie van mijn naam. Alleen omdat ik mijn mening had geuit. Is dit Nederland?

Doorgaan met het lezen van “Ook een krant moet zich aan de (Grond)wet houden.”

Verbanning dient meestal om kritiek uit te schakelen. Leve de democratie. Leve het publieke debat.

In het weblog ‘ Metabloggen en netiquette’ van de Volkskrantmoderator van 21/6 jl citeerde Thera op 21-06-2010 22:14 met instemming wat oud-VK-moderator Geert-Jan Bogaerts eens had geschreven in een reactie op het weblog ‘Volkskrant Pedoblog?’ van Jos Goedmakers:
 
“Staat u mij toe ons uitgangspunt uit te leggen. Het principiële punt dat we natuurlijk maken is dat wij het recht verdedigen van eenieder om zijn opinie te uiten, hoe verwerpelijk we die uiting ook vinden. Vrij naar Voltaire: ik zal sterven voor uw recht om uw mening te uiten, maar ik zal uw mening bevechten tot de dood erop volgt.
Daar zit nog iets anders aan vast. 
We zijn het Volkskrantblog een jaar geleden begonnen vanuit de gedachte dat de journalistiek zich in een ivoren toren bevond, en dat er bij onze lezers en sitebezoekers een toenemende behoefte bestaat om terug te praten. De journalistiek heeft niet de waarheid in pacht.
Nou staan er op dat Volkskrantblog – naast heel veel moois – ook afschuwelijke dingen, waarmee wij nooit, in wat voor vorm dan ook, geassocieerd zouden willen worden.
Jammer; dat is een consequentie van de openheid die we betrachten. En het zou buitengewoon slap zijn om dat platform in te trekken alleen omdat er dingen gepubliceerd worden die wij niet door de beugel vinden kunnen. Juist om die redenen zijn gebruiksvoorwaarden en het recht zo belangrijk. Ik zou dat niet legalistisch willen noemen, wel principieel.

Doorgaan met het lezen van “Verbanning dient meestal om kritiek uit te schakelen. Leve de democratie. Leve het publieke debat.”

Reacties van lezers: Democratische en onaantastbare meningsuitingen of verwaarloosbare bagger?

Volgens de rechter moet de samenleving kunnen vertrouwen op volledige en integere archivering, ook online. Het uit het archief halen van verhalen omdat ze negatief zijn, is daar strijdig mee. [..] Verwijdering van de verhalen [over Luzac] zou de integriteit en volledigheid van media-archieven aantasten. Zo wordt de deur opengezet voor geschiedvervalsing. Bovendien zou afbreuk worden gedaan aan de reputatie van media als integere en betrouwbare bron van nieuws.
 
‘De kerntaak van de media is immers het aan de kaak stellen van misstanden. Die kerntaak zou ernstig worden beperkt wanneer media hun archieven na verloop van tijd zouden moeten opschonen tot louter positief nieuws,’ aldus de rechter. [..] .. ‘de samenleving moet kunnen vertrouwen op een volledige en integere (online) archivering’. Dat beschikbaar maken van nieuws in archieven noemt de rechter ‘een belangrijke secundaire taak’ van de media, naast de primaire taak van publieke waakhond. Verwijdering van rechtmatige artikelen, alleen omdat ze een negatieve lading hebben, gaat dus te ver.

(Wilco Dekker, ‘Luzac verliest zaak tegen Volkskrant’, VK 1 april 2010.)

Naar aanleiding hiervan vraag ik mij af hoe een rechter zou oordelen over het willekeurig verwijderen van keurige maar kritische reacties van lezers op opiniestukken op de website van de Volkskrant.

Wie nu kijkt op het weblog ‘Bagger op het blog’ dd 27/3 jl van Thom Meens, Ombudsman van de Volkskrant’ (http://www.vkblog.nl/bericht/307590 ) zal zien dat daarop 145 reacties zouden zijn gekomen. In werkelijkheid waren dat er veel meer. De voorlaatste keer dat ik keek, waren er meer dan 225 reacties. 1/3 daarvan is echter door de ombudsman verwijderd. Dat waren lang niet allemaal ‘Geen Stijl’-achtige bagger-reacties waren, maar deels ook keurig geformuleerde kritiek op wat Thom Meens in zijn hoedanigheid van ombudsman had geschreven en deels op zijn functioneren als ombudsman in het algemeen. Kennelijk houdt ombudsman Thom Meens niet van kritiek en vindt hij dat hij het recht heeft om die te verwijderen. Hierdoor vormen de overgebleven in de voor lezerreacties bestemde ruimte op de website van de Volkskkrant geen getrouwe afspiegeling meer van de meningen die lezers hebben over
zijn column en/of zijn functioneren als ombudsman.

In feite komt dit neer op ‘het verwijderen van rechtmatige artikelen, alleen omdat ze een negatieve lading hebben’. Het is niet alleen een vorm van geschiedvervalsing maar bovenal een ontoelaatbare inperking van het recht van burgers om hun mening te uiten op een daartoe speciaal ingericht openbaar forum voor publiek debat.

De reactieruimtes op de websites van kranten zijn, in tegenstelling tot de rubriek voor ‘Ingezonden Brieven’ van de papieren edities, geen onderdeel van het journalistieke produkt van de krant waarvoor de redactie journalistieke verantwoordelijkheid draagt.

Tot dusver lijkt niemand zijn vingers te willen branden aan de vraag welke democratische en juridische status moet worden toegekend aan het nieuwe fenomeen van de on-line reactie- en discussieruimtes op de websites van kranten. Iedere redactie modereert die dan ook op een andere wijze, maar geen van alle zijn zij bereid om daarover publieke verantwoording af te leggen.

Doorgaan met het lezen van “Reacties van lezers: Democratische en onaantastbare meningsuitingen of verwaarloosbare bagger?”